Regie- en Adviestraject · Gemeenten
Grip op schoolveiligheid en ondermijning
Van versnipperde samenwerking naar duidelijke regie, in de praktijk.
DE PRAKTIJK
Je voelt dat iedereen zijn best doet, maar dat het niet echt samenkomt.
Scholen en gemeente bedoelen vaak hetzelfde, maar spreken niet altijd dezelfde taal. Partners willen bijdragen, maar weten niet altijd wat er van hen wordt verwacht. En soms blijft een signaal langer liggen dan nodig.
Dat is oprecht niet een kwestie van onwil. Het is een kwestie van nog niet de juiste gesprekken hebben gevoerd.
Ondertussen voelt iedereen dat het niet soepel loopt, terwijl niemand precies kan aanwijzen waar het vastloopt.
Samenwerking vraagt meer dan afspraken op papier. Het vraagt dat mensen elkaars wereld een beetje kennen. Dat er ruimte is om te zeggen wat je ziet, ook als je niet zeker weet of het genoeg is. Dat het gesprek wordt gevoerd dat al een tijdje wacht.
Hoe zou het zijn als scholen, jongerenwerk, politie en gemeente elkaar snel weten te vinden, met één duidelijke werkwijze en afspraken die ook daadwerkelijk worden uitgevoerd?
HERKENBAAR?
Je voelt dat iedereen zijn best doet, maar het komt niet helemaal aan.
Je zit in een overleg met scholen en partners en iedereen wil wel. Maar wie waarvoor verantwoordelijk is, blijft soms hangen in het midden. Een school deelt een zorg, en daarna is het stil. Niet omdat niemand het serieus neemt, maar omdat onduidelijk is wie het oppakt en hoe.
Je probeert de verbinding te leggen. Je trekt, je organiseert, je volgt op. En ergens weet je dat het eigenlijk gezamenlijk gedragen zou moeten zijn, maar je weet ook niet precies hoe je dat voor elkaar krijgt zonder dat het weer bij jou belandt.
Dat is oprecht niet een kwestie van onwil. Het is een kwestie van werelden die elkaar nog niet helemaal kennen, en van gesprekken die nog niet zijn gevoerd. Gesprekken over wat je van elkaar verwacht, over wat je ziet en wat je daarmee doet, over hoe je samen verantwoordelijkheid neemt zonder dat één partij alles trekt.
En ergens weet je: dit kan beter. En dat gevoel klopt.
WAT ALS HET WÉL WERKT?
Een school meldt een zorg. Binnen twee dagen is duidelijk wie wat doet.
Een aanpak waarin duidelijk is wie wanneer aan zet is. Waarin signalen niet blijven liggen, maar leiden tot passende actie. Waarin samenwerking niet afhankelijk is van wie toevallig aan tafel zit, maar structureel is geborgd.
Teams voelen rust omdat iedereen dezelfde taal spreekt. Professionals weten wat ze zien, wat ze moeten doen en wat de volgende stap is. En jongeren worden sneller gezien en ondersteund, omdat de lijnen kort zijn en de regie helder.
“We liepen vast in de samenwerking tussen onderwijs, gemeenten en veiligheidspartners. Rollen en verantwoordelijkheden waren onduidelijk. Dankzij Crimication zien we nu duidelijker hoe we samen kunnen optrekken.” – Marieke van Dijken, Projectleider Jonge Aanwas, Gemeente Vijfheerenlanden
ONZE AANPAK
Wat wij anders doen
We werken op meerdere lagen tegelijk: de samenwerking én de structuur. Want versnippering ontstaat zelden doordat mensen niet willen. Het ontstaat doordat regie op het geheel ontbreekt en verantwoordelijkheid onbedoeld blijft liggen, ondanks goede intenties.
Daarvoor kijken we niet alleen naar structuren en afspraken, maar juist naar hoe samenwerking in de praktijk verloopt. Waar het schuurt, waar rollen onduidelijk zijn, waar het gesprek al maanden wordt vermeden.
Bijvoorbeeld
De school die wel iets ziet, maar het gesprek niet durft te openen omdat onduidelijk is wat de gemeente ermee doet. We brengen onderwijs en gemeente in één ruimte om dat gesprek eindelijk te voeren.
We zorgen dat de aanpak niet blijft hangen bij één partij, maar gezamenlijk wordt gedragen. We onderbouwen strategie met onderzoek en vertalen dit naar werkbare stappen. Geen losse interventies, maar een aanpak die wordt verankerd in beleid, samenwerking en praktijk.
Daardoor wordt handelen makkelijker en gebeurt het ook eerder.
Het traject
Één doel: Een aanpak die blijft werken; ook als mensen wisselen, prioriteiten verschuiven of subsidie stopt.
Een integrale, werkende aanpak van schoolveiligheid en ondermijning. Zodat signalen niet blijven liggen en samenwerking niet afhankelijk is van één persoon of project.
FASE 1
Analyse
We starten met scherp krijgen waar jullie nu staan. We brengen in kaart welke partijen betrokken zijn, hoe de samenwerking nu loopt en waar het stokt, waar signalen blijven liggen of vertragen, en welke afspraken er al zijn en of die werken in de praktijk.
Bijvoorbeeld: we leggen bloot waarom een signaal steeds terugkomt zonder dat iemand het oppakt. Niet vanuit aannames, maar vanuit wat er écht speelt.
Resultaat: Een helder beeld van de huidige situatie en de belangrijkste knelpunten.
FASE 2
Verbinden
We brengen de juiste mensen bij elkaar en maken het concreet. Juist waar samenwerking ontbreekt of vastloopt. Rollen en verantwoordelijkheden worden uitgesproken, verwachtingen worden helder gemaakt en knelpunten worden open besproken, zonder omwegen.
Bijvoorbeeld: het gesprek waarin iemand eindelijk uitspreekt waar hij al maanden over twijfelt. Dat is soms het gesprek dat alles verandert.
Resultaat: Meer duidelijkheid, gedeelde taal en de eerste werkende afspraken.
FASE 3
Versterken
We zorgen dat afspraken ook echt gaan werken. We versterken signaleren, duiden en handelen bij professionals, vertalen beleid naar werkbare protocollen en richten een vast overlegritme in met duidelijke routes.
Bijvoorbeeld: een protocol dat van zes pagina’s naar één werkbare route gaat. Eén die mensen ook echt gebruiken.
Resultaat: Professionals weten wat ze moeten doen en samenwerking krijgt vorm in de dagelijkse praktijk.
FASE 4
Borgen
We zorgen dat het blijft werken, ook zonder externe ondersteuning. Afspraken worden vastgelegd in beleid en werkwijze. Eigenaarschap wordt gecreëerd bij de juiste partijen. Er wordt ingebouwd dat samenwerking niet afhankelijk is van personen.
Bijvoorbeeld: een overlegstructuur die blijft werken, ook als mensen wisselen. Niet afhankelijk van wie er toevallig zit, maar ingebed in hoe de samenwerking werkt.
Resultaat: Een aanpak die niet stilvalt na een project of subsidie, maar structureel blijft functioneren.
WAT DIT OPLEVERT
Binnen 6 maanden merkbaar.
Scholen melden eerder en consistenter. Rollen en verantwoordelijkheden zijn helder, waardoor niemand meer hoeft te wachten op de ander. Afspraken worden uitgevoerd, niet alleen gemaakt. En jongeren worden sneller gezien en ondersteund, omdat de lijnen kort zijn.
Helderheid in rollen en verantwoordelijkheden
Zichtbare verbetering in opvolging van signalen
Professionals met meer houvast in complexe situaties
Werkende afspraken met scholen en partners
Meer eigenaarschap bij de juiste partijen
Een aanpak die blijft werken, ook na afloop
Wat wij anders doen
Vanuit het proefschrift van Jennifer werken we met een model dat laat zien wat nodig is om als school weerbaar te zijn tegen ondermijnende criminaliteit.
Dit model bestaat uit drie pijlers: bewustzijn, bereidheid en bekwaamheid. Deze pijlers overlappen en versterken elkaar — juist in die samenhang ontstaat een aanpak die werkt in de praktijk.
Bewustzijn
Herkennen professionals de subtiele signalen?
De mate waarin onderwijsprofessionals signalen herkennen en inzicht hebben in de rol die de school kan en moet spelen als er zorgen zijn.
Zien we wat er speelt?
Bereidheid
Durven collega’s zorgen te delen?
De mate waarin binnen de school en samenwerking een cultuur bestaat waarin signalen worden besproken en professionals zich veilig voelen om zorgen aan te kaarten.
Bespreken we wat we zien?
Bekwaamheid
Weet iedereen welke stap hij moet zetten?
De mate waarin het netwerk beschikt over duidelijke afspraken en handelingsmogelijkheden, en of deze in de praktijk ook worden toegepast.
Handelen we zoals we afgesproken hebben?
We werken op meerdere lagen tegelijk
Elke GEMEENTE EN SCHOOL is anders. Daarom kijken we BIJ CRIMICATION altijd naar het geheel.
Afhankelijk van wat nodig is, werken we aan alle lagen die elkaar versterken. Juist in de samenhang ontstaat een aanpak die blijft werken.
- Samenwerking met scholen en externe partners – Één vast aanspreekpunt per partner, heldere verwachtingen, geen ruis.
- Visie en het beleid binnen de scholen – Beleid dat aansluit op wat mentoren dagelijks doen, geen losse documenten.
- Handelingspraktijk van onderwijsprofessionals – Professionals die weten wat ze moeten doen op het moment dat het schuurt.
- Preventieve inzet richting leerlingen – Risico’s eerder signaleren, voordat ze escaleren.
Jennifer van den Broek
Oprichter Crimication · Criminoloog · Promovendus
Ik ben Jennifer van den Broek, oprichter van Crimication. Als criminoloog en promovendus met ervaring in het voortgezet onderwijs help ik gemeenten om samenwerking met scholen rondom schoolveiligheid scherper, werkbaarder en minder afhankelijk van personen te maken.
In het Regie- en Adviestraject kijken we samen waar het vastloopt en werken we aan een aanpak die ook werkt als mensen wisselen of prioriteiten verschuiven.
WAT DIT OPLEVERT
Wat we deden in Dordrecht
Dordrecht: van losse signalen naar gezamenlijke aanpak
✔ Schooljaar lang samengewerkt met scholen, gemeente en partners uit de zorg- en veiligheidsketen
✔ Vier gezamenlijke bijeenkomsten gericht op de vraag: hoe zorgen we dat signalen niet blijven liggen?
✔ Resultaat: gezamenlijke routekaart, vorming van een veiligheidscoalitie en eerste stappen in professionalisering
✔ In jaar twee: begeleiding bij intentieverklaring, tussentijdse advisering en gezamenlijke evaluatie
→ Samenwerking werkt pas echt wanneer er gedeelde taal en duidelijke routes zijn
Rianne Borsje – Senior Beleidsadviseur Jeugd & Veiligheid, gemeente Dordrecht
Door Crimication in te zetten ontstond wat vaak ontbreekt: een echte verbinding tussen de gemeente en de scholen. Met ervaring in zowel onderwijs als veiligheid werd niet gewerkt met een kant-en-klaar aanbod, maar samen gezocht naar wat scholen werkelijk nodig hebben. Dat leverde meer op dan inzichten alleen: de samenwerking tussen scholen, veiligheidspartners en wijkprofessionals werd concreter, zorg en veiligheid versterken elkaar, en uiteindelijk staan alle neuzen dezelfde kant op: met oog voor de dagelijkse realiteit van scholen en wijk.
En zo zijn er nog talloze partners waarmee we hebben samengewerkt
Carolien van der Starre – Köppen – PmG, Programmamanager drugscriminaliteit, Ministerie van Justitie en Veiligheid
De kracht van Jennifer zit ‘m in de combinatie dat zij als criminoloog werkzaam is in het voortgezet onderwijs en zelf les geeft én promotieonderzoek doet en de link heeft naar de wetenschap. Zij weet daarmee de werelden van veiligheid en onderwijs op een waardevolle manier aan elkaar te verbinden, wat zo belangrijk is in de opgave van Preventie met Gezag.
Marieke van Dijken – Projectleider Jonge Aanwas, Gemeente Vijfheerenland
Binnen de aanpak van jonge aanwas werkten we met partijen uit het veiligheids-, sociaal- en onderwijsdomein: elk met eigen rollen, taal en grenzen. Vooral de samenwerking met scholen rondom vroegsignalering zorgde voor spanning. Crimication hielp ons inzicht te krijgen in elkaars mogelijkheden en onmogelijkheden, en legde een basis voor echte samenwerking. Wat het waardevol maakt: zij kennen het onderwijs van binnenuit, doen er onderzoek naar, én zijn praktisch en betrokken. Ook na het traject kunnen we altijd bij Jennifer terecht en ze reageert altijd snel!
Nico Akkermans – Beleidsontwikkelaar Jeugd en Veiligheid, Gemeente Leidschendam
Het was prettig en kundig samenwerken met Jennifer. Zij heeft op basis van haar onderzoek en ervaringen in de praktijk, onze gemeente meer verteld over criminaliteit op school en de pedagogische rol van de school daarbij. Haar bijdrage werd zeer gewaardeerd door de aanwezigen, waaronder ons bestuur en burgemeester. Het onderwerp is daardoor bij ons nog meer gaan leven.
Julia de Ruyter – Adviseur Openbare Orde en Veiligheid, Gemeente Purmerend
Jennifer weet complexe onderwerpen toegankelijk en praktisch te maken, wat haar bijdragen niet alleen informatief, maar ook inspirerend maakt. Ze combineert duidelijke informatie met praktische voorbeelden, waardoor haar verhaal direct toepasbaar is voor de aanwezigen. Haar enthousiasme zorgt voor een positieve en betrokken sfeer.
Praktische informatie
Doorlooptijd
6 sessies in één schooljaar
Kickoff → 1,5 uur · digitaal of op kantoor in Utrecht
Begeleiding
Maandelijks, individueel of met je team; afgestemd op jullie situatie.
Na elke sessie
Overzicht met inzichten en vervolgstappen.
Optioneel
Aansluiting bij overleggen of netwerkbijeenkomsten.
Investering
NOG NIET ZEKER?
Twijfel je of dit traject de juiste stap is?
DMet de Regiecheck brengen we in 90 minuten scherp waar het nu vastloopt en wat er nodig is om verder te komen. Zodat je concreet weet waar jullie nu staan, zonder aannames.
Regiecheck: Een goede eerste stap als je wilt weten wat er speelt voordat je kiest voor begeleiding. Concreet en zonder verplichtingen. Bekijk de Regiecheck
Klaar voor een samenwerking die eindelijk werkt?
Van losse signalen en twijfel → naar een gedragen, werkende aanpak waarin iedereen weet wat te doen.